cinemAteneo. O gran manipulador

 


CinemAteneo
A Gran Manipulación
Mércores, 24 de febreiro, 19 horas
Jorge Álvarez Yágüez
Carme Adán

A teoría política do auxe dos movementos de ultradereita

Modera: Remedios Copa

Continuando co modelo inaugurado na sesión anterior (Vivenda, Afectividade e Saúde, Ver Vídeo do debate), o Ateneo Atlántico programa unha nova sesión do cinemAteneo.

A actividade consta de dúas fases.
Na primeira, recoméndase a visión dunha película que servirá como introdución ao coloquio posterior. O visionado farano cada quen individualmente e pola súa conta.
Con posterioridade, dous relatores debaterán sobre diversos aspectos do tema xenérico da sesión.

A película (The Brink) pode verse na plataforma Filmin (filmin.es), e na filmoteca da rede de bibliotecas de Castela e León (cinecyl.efilm.online).

Enlace para seguir o faladoiro a través da plataforma Zoom:

ATENCIÓN  NOVO ENLACE

NOVO ENLACE

ID de reunión: 873 9140 4629

Código de acceso: 376744

O tema. A manipulación

O fenómeno da manipulación de masa é algo que o poder político utilizou ao longo da historia. Se a repasamos, encontrámonos con enganos, propagandas e mentiras na antiga Roma de hai 2000 anos.

O auxe da televisión e as redes sociais convertidas nun fenómeno de masas xerou o que empeza a considerarse coma o tridente mortífero contra a verdade. Se ao anterior unimos outro fenómeno, a globalización, a unión destes factores, aderezada coas fake news dispara as posibilidades de manipulación social.

A manipulación de masas é a historia de como millón de persoas, independentemente da súa ideoloxía, crenzas, sentimentos ou medos, foron vítimas de enganos que as conducen a conviccións erradas e promoven actitudes ao servizo de obxectivos encubertos que as masas descoñecen.

No seo do Ateneo Atlántico preocupa as propagación das fake news e os seus efectos perversos na sociedade e, como nada se escapa á desinformación provocada pola manipulación, a pandemia do COVID 19 non podía ser menos. Para paliar a información errónea e fomentar o criterio científico, organizouse o debate sobre vacinas en tempos de pandemia.

A película. The Brink

A película O Gran Manipulador, escollida pola comisión de cinema do Ateneo Atlántico como base do debate para a próxima sesión on-line o día 24 de febrero, responde a preocupación polo auxe dos movementos de ultradereita, dos ultranacionalismos, proteccionismos, actuación de control dos medios de comunicación, o manexo da liberdade de expresión e os mecanismos que están detrás de todo iso.

Neste sentido, pensamos que O Gran Manipulador, retrato de Steve Bannon, o estratega da campaña electoral de Donald Trump en 2016 e ideólogo do trumpismo, considerado entón como o home máis poderoso do mundo, apartado do equipo de Trump en agosto de 2017 e reincorporado de novo nos últimos tempos, pode ser un bo pano de fondo para bordar, polo menos en parte, o que se está a mover na trastenda nos nosos tempos.

A película, estreada en España en maio de 2020 está formulada como unha crónica da vida persoal de Steve Bannon e da súa carreira política, cunha marcada actividade en Europa tratando de introducir movementos de extrema dereita no Parlamento Europeo que se constituiría tras as elección de maio de 2019.

Dirixida por Alyson Klayman e protagonizada polo propio Bannon, O Gran Manipulador, recolle o seguimento do día a día durante os meses en que Bannon intentou aglutinar a extrema dereita europea baixo o manto dun novo movemento. O resultado desa filmación próxima e permanente, documéntanos sobre o seu traballo para estender o nacionalismo de ultradereita que implementou de EEUU e outros países, sobre todo europeos, onde destacan as súas actividades na chamada “Batalla por Europa”.

As actividades de Bannon para crear a unión da ultradereita católica, branca e patriota en Europa inclúen servizos prestados a Orban, Marine Le Pen, Salvini, Vlaams Belang, Nigel Farage, Santiago Abascal e o convite a Pablo Casado. 

No tocante á súa traxectoria, podemos dicir que Steve Bannon é o ideólogo da ultradereita.
Pasa pola Mariña norteamericana, traballa como banqueiro de investimento en Golman-Sach, foi deseñador do Tea Party, presidente executivo de Breibart News, presidencia que perdeu tras a súa ruptura con Trump.
Foi apartado da Casa Branca polas acusacións de fomentar unha política de fanatismo, odio e violencia que enfrontaba os estadounidenses; namentres, el defendíase dicindo que a súa formulación non é un nacionalismo branco senón un nacionalismo económico.
Suspendido de twitter por pedir a decapitación do Doutor Fauci e do director do FBI e poñer as súas cabezas en dúas picas na Casa Branca, vetado por Youtube pola mesma razón e acusado de estafar diñeiro dos donantes para a construción do muro na fronteira con México, non foi obstáculo para que Trump o reincorporase recentemente de novo ao seu equipo, e que incluso fixera algo máis por el: indultalo por delitos que lle podían supor hasta 20 anos de prisión.

Os tertulianos

Jorge Álvarez Yágüez (Ourense, 1954).
Doutor en Filosofía pola UCM, foi Catedrático de Filosofía de Instituto.
Pertence a diversos grupos internacionais de investigación.
O seu traballo desenvólvese, nun sentido, amplo no campo da filosofía política e da teoría crítica.
É autor de numerosos libros entre os que podemos citar Michel Foucault, verdad, poder y subjetividad (1995, 2006), Individuo, libertad y comunidad (2001) ou El último Foucault (2013).
Editou (Introdución, tradución e notas) varios compendios de textos de Foucault e participou en máis de unha ducia de libros colectivos,
Colaborador en diversas revistas: Claves, Isegoría, Debats, Pasajes, RIFP, Res Publica, etc.

Carme Adán (Donostia, 1966).
Doutora en Filosofía, ensaísta e política galega.
Presidiu a Aula Castelao de Filosofía desde 1997 até 2005.
Foi Secretaria Xeral da Igualdade no Goberno galego, Presidenta da Unidade Muller e Ciencia de Galicia, deputada no Parlamento galego polo BNG.
No exercicio dos seus cargos redactou a Lei galega para a prevención e o tratamento da violencia de xénero e foi relatora das sucesivas modificacións no Parlamento galego.
Publicou Feminismo e coñecemento en Espiral Maior (2003), traducida ao castelán en (2006).
En 2011 recompilou en Cartografías do derrubo dous anos de actividade periodística na sección de opinión de Xornal de Galicia.
Algunhas das súas publicacións máis recientes son Cyborg, en Barbarismos queer e outras esdrúxulas en Edicions Bellaterra (2017), Conceptualizar la violencia contra las mujeres: ¿una reflexión epistemológica pendiente? na Revista Andaluza de Antropología (2018), Conceptos y violencias: espacios para el debates sobre la violencia obstétrica en Violencia obstétrica da editorial Tecnos (2018) e How many shades does femicide have? Reflections from feminist epistemology en Knowlegdes, Practices and activism fron Feminist Epistemologies (Vermon, 2019).
En novembro de 2018 publica Feminicidio. Unha nova orde patriarcal en temos de submisión, na editorial Galaxia, que en febreiro de 2020 ve a súa cuarta reimpresión. En maio de 2019 foi publicada en castelán e en setembro de 2019 en catalán.
Na actualidade exerce como Catedrática de Filosofía no IES Politécnico de Vigo e coordina a sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega.

Letreiros, Letreiros


NOVAS:


  • A campaña "Mirando polos letreiros" ten unha páxina específica. 


Iremos publicando aquí tódalas aportacións. Este é o enlace



Aqui deixamos unha reportaxe do programa ZIGZAG da TVG sobre a Axencia de protección gráfica (A Coruña)



Esta é outra nova aparecida no TD de TVE sobre o Patrimonio Gráfico



Consideracións acerca de "Mirar Letreiros"

 O socio número 95 do Ateneo Atlántico, MAMG, envíanos esta interesante reflexión arredor da campaña "Mirar letreiros".

Consideracións acerca do exercicio «Mirar Letreiros»

MAMG

Do Ateneo Atlántico recibín uns documentos acerca do que neles se chama patrimonio gráfico, que representan todo un pranxido elexíaco en memoria deses fitos urbáns que, por razóns amiúde neboentas e polo común moi variábeis co suxeito, quedan como pantasmas resonantes nos circuitos neuronais que catalogan as nosas acordanzas. Non é preciso que eses fitos sexan materia monumental, asunto artístico nen tan sequer mera peza oportuna. Nos escritos aludidos fálase, atinadamente para a perspectiva que neles se toma, de cousas como o picaporte dun certo portal ou o menú pintado no vidro dun bar. Trátase pois da apelación a unha das múltiples formas das nosas nostalxias, vestida de vindicación cultural.

Á cultura pódenselle atribuir propriedades tan surprendentes coma as que lle atopan dende antropólogos culturais até concellais de cultura, pero hai unha, o carácter adaptativo, que ninguén se astreve a omitir, e outra, o carácter acumulativo, que ninguén ousa incluir. Ambas camiñan da man, xa que cando un logro cultural perde valor adaptativo, tende a lle deixar sitio a un sustituto con algunha vantaxe. Non se botan hoxe a menos cousas como a azagaia de corno de cervo con propulsor de xunco entrenzado, ou o revolucionario algoritmo para a división que invadíu, traído da India, a contabilidade renacentista veneciana. E a ninguén lle dan moita pexegueira, aliás, os añorantes deses logros que se retiran aos campos de esportes a guindar xabalinas para o gozo frugal dun público sosegado, ou recollen aquel enxeñoso e ineficiente procedemento nas historias da matemática, sen tencionaren revivilo no ensino actual. Para obxectos que gostamos de conservar no formato expandido orixinal temos, por outra parte, os museus.

Interesa debullar agora o encaixe nesta dinámica da angueira do «mirar letreiros» que se nos propón. Sábese que a cultura tradicional chinesa, cun forte control administrativo, creceu linealmente até primeiros do século XIV, indo por diante da occidentel, convén lembralo, en ciencias formais, fácticas e técnicas: abonde citar o tiro animal con arnés de coleira no canto da tortura ineficiente do xugo europeu, a variedade agrícola, a navegación con búsola, o arco de curvatura dupla para as frechas e parabólico na construción, pólvora, papel, purificación dalgúns compostos orgánicos… A nosa, porén, morosa até aquela sazón, iniciou no renacemento unha expansión cáseque expoñencial (non estritamente, pero dicir expoñencial está hoxe de moda) cuns logros que todos sabemos glosar, pero colateralidades funestas ben advertidas dende metade do século pasado. Obvias demáis son a crise ecolóxica, a deriva climática, a crecente e brutanaz desigualdade social.

Un chisco envergoñado por esquecer aquí esas violencias sinalarei, en relación coa lideira do ateneo, que na dinámica actual da ecoloxía humana, o lapso dunha vida inclúe a cada paso un número maior de referentes culturais que perden o seu valor adaptativo e polo tanto o seu significado vital. Podemos e debemos preguntarnos se isto corresponde a un desenvolvemento hixiénico da cultura ou é 2 un mero fluxo económico descontrolado, xa que de feito asemella demáis a eses fluxos hormonais produtores de hiperactividades mórbidas e insostíbeis en sistemas biolóxicos limitados polo seu acceso aos nutrintes. Mais o que sí é seguro é que a simple museística, e non digamos xa o conservacionismo urbanístico que se nos suxire, constitúe un obxectivo pouco racional, do que é ben pouco viábel.

Débese notar que xa en principio admitimos que o interese dos ítems a conservar pode limitarse ao inxel afecto morriñoso que decida un amábel acordo entre xentes con experiencia na perda de referentes de rancios decotíos ou, noutros termos, ítems que, se cadra sen especial relevo, promoven malencónicas acordanzas nun grupo de maduriños-ñas e vellotes-tas. Con tais premisas, certamente, pouco cabe agardar da lánguida recompilación á parte dunha colección expoñencialmente crecente e pronto inmanexábel de refugallos urbanitas, como esas illas que se forman no Pacífico a poder da converxencia de bolsas de plástico.

Sabido é que unha ocupación tradicional dos xubilados é a de observar as obras implicadas nas novas realizacións urbanas. Agora suxíresenos fotografar decadencias para contribuir acaso a eses aflitivos mostrarios que inzan as esterqueiras das redes sociais con imaxes de Seat 600 en poses de variado erotismo, de vellos deseños de maletas e bicicletas, de cinExin, meccano e zombas ou das tipografías de Tío Pepe, Fundador, Cheiw ou JoPeRi, amiúde animadas con músicas igualmente prescindíbeis. Paréceme unha celobre alternativa.

Tamén semella chocante que se propoña este tipo de conservacionismo nunha sociedade que non parece saber conservarse a si mesma tendo tino coa contorna natural e pensando, cando se fai o propósito publicitario de telo, que está a «coidar o planeta», como se dí na ecosofía de mass media. E ao cabo, invocar a resistencia á xentrificación como alicerce da proposta parece cáseque un sarcasmo. O seu contido, en realidade, concorda máis ben con ese pendor á rehabilitación de edificios moitas veces irrelevantes, detectábel en moitas cidades, que ameaza con converter os centros históricos en parques temáticos da obsolescencia para recreo das clases dominantes que habitan ou fan turismo neses ámbitos.

Seica moitos fruidores desas áreas xentrificadas comezan xa a gostar de pintoresquismos vintage e ollan con ollos de agrado as tendas de proximidade, xenuinas ou simuladas, os postos ambulantes de castañas asadas con forma –os postos– de locomotora a carbón e os xubilados camiñando polas rúas con madas de grelos en cestos ou barras de pan debaixo do brazo. Se cadra o traballo neses circos aínda é unha saída, nun futuro neoliberal sen complexos, para os beneficiarios dos plans privados de pensións.

Para que non se diga que non propoño alternativas, aí vai unha: excursións grupais de fins de semana polo centro de Vigo cos netos, e netos de amigos, explicándolles, á vista dos trinques, por qué nunca deben mercar nada en sitios con rótulos como NICE FEELINGS WEAR, WORLD DELICATESSEN, SPRING SALES, URBAN COLLECTION ou KEEP IT WARM (MAN & WOMAN), incitantes tentacións para o ouvido cosmopolita das Rías Baixas.

/*-----script funcionamento buscador cabeceira Minerva Aurora-----*/